Boya Sözlüğü
Boya Sözlüğü
Boyanın, yüzeyi veya önceden uygulanan boyayı ve yüzeydeki lekeleri kapatma veya örtme kabiliyeti. Boyanın pigmenti ile örtücülük saÄŸlanır.
Kuru film tabakasının yüzey üzerinde kabarmadan, ince tabakalar halinde kalkmadan veya çatlamadan durma kabiliyetidir. Aderans, boyanın belki de en önemli özelliÄŸidir. Islak tutunma, ıslak koÅŸullara raÄŸmen kuru boya filminin yüzeye tutunma kabiliyeti, genellikle dış cephe boyaları için önemlidir.
Yüksek performanslı akrilik esaslı boya veya su bazlı boyalarda kullanılan sentetik polimerdir. Boyanın baÄŸlayıcısı gibi, akrilik reçineler, kaplamanın kimyasallara dayanmasına ve ışık haslığı nedeniyle renginin kalıcı olmasına olanak saÄŸlar.
Akrilik Esaslı Boya tarifleri aşağıda alternatifler halinde sıralanmıştır:
Esas olarak aqua ortam içersinde polimerik maddenin sabit dispersiyonu.Plastik veya reçinenin, doÄŸal veya sentetik su içerisinde dispersiyonu; sentetik, emülsiyon polimerizasyonu ile yapılır. (Dikkat edilmesi gereken husus, polimerizasyondan sonra akrilik esaslı boya su içerisinde dağılmış katıdır, bu yüzden emülsiyon deÄŸildir. Boya endüstrisinde akrilik esaslı boya ve emülsiyon benzer kullanılır.)
Polivinil asetat veya akrilik reçineler gibi sentetik baÄŸlayıcılar ile yapılan su ile inceltilen boyalardır. YaÄŸlı boyaların tersine,akrilik esaslı boyalar çabuk kurur, düzgün akar ve su ile kolaylıkla temizlenebilir. Yüksek performanslı akrilik esaslı boya boyalar %100 akrilik reçine içerirler.
BaÄŸlayıcısının çoÄŸunluÄŸunu akrilik reçine oluÅŸturan su ile inceltilen boyalardır. Belirli özellikler katmak veya maliyeti düÅŸürmek için boyaya katılan diÄŸer baÄŸlayıcılar ise, stiren, epoksi ve polivinil asetat.
%100 Akrilik esaslı Boya: BaÄŸlayıcı olarak sadece akrilik reçine kullanılmış su ile inceltilen boyalardır. Genel olarak çok kaliteli akrilik esaslı boyalar farklı birçok mimari kaplama için kullanılır, %100 Akrilik esaslı boyalar, süper aderans, uzun süreli esneklik, nefes alabilirlik, alkali dayanımı, sertlik, ve parlaklık dayanımına sahiptirler.
Renk ve parlaklık dayanımı, alkali ve oksidasyon dayanımı, sertlik, yapışma ve baÄŸlama saÄŸlamlığı ve film ömrü gibi özellikleri süper olarak nitelendirilen ve kaplama formülleri arasında seçkin bir yeri olan reçinelerdir. Genellikle, akrilik asit, metakrilik asit, akrilonitril ve bunların copolimerlerinin esterlerini içeren akrili asitlerin türevlerinin polimerizasyonu sonucu oluÅŸan reçinelerdir. Akrilat reçineler olarak da bilinirler.
Her ne kadar, orta dereceli ekipmanlar ve marin enamellerde baÄŸlayıcı olarak kullanılsalar da içeride ve dışarıda ahÅŸap boyalarında bulunan reçinelerdir.
Esas olarak, kireç ile suyun karıştırılması ile elde edilir. İç cephe dekorasyonu için kullanılır. Yıkamaya karşı dayanıklı deÄŸildir.
BaÄŸlayıcı, pigment parçalarını, düzgün boya filmi oluÅŸturmak üzere baÄŸlar ve aynı zamanda boyanın yüzeye yapışmasını saÄŸlar. BaÄŸlayıcının cinsi ve miktarı, boyanın performans özelliklerinin yıkanabilirlik, sertlik, yapışma ve renk dayanımı çoÄŸunu belirler. Kaliteli yüksek performanslı akrilik esaslı boyaların üretiminde tercih edilen baÄŸlayıcı, akrilik polimerler gibi reçinelerdir.
GüneÅŸ ışığına maruz kalma sonucu oluÅŸan renk kaybı.
Boyanın maruz kaldığı yıpratıcı çevre etkilerine,özellikle kötü hava ÅŸartları, karşı dayanma derecesi. Dayanıklılığın iki etkisi vardır. Koruyucu özellikleri yüzeyi bozulmaktan korur. Dekoratif özellikleri etkileyici görüntüsünün kalıcı olmasını saÄŸlar.
Çok ince katı yapıdaki partiküllerin bir sıvı madde içinde homojen ÅŸekilde dağılması iÅŸlemidir.
Boyanın, görünümünde deÄŸiÅŸiklik olmadan veya zarar görmeden, geniÅŸleme ve daralma yeteneÄŸi. Sıcaklık deÄŸiÅŸimleri geniÅŸleme ve daralmaya sebep olur. ÖrneÄŸin sarı çam tanecik boyutuna baÄŸlı olarak farklı oranlarda geniÅŸler. Elastikiyet dayanıklılığın anahtarıdır. Akrilik baÄŸlayıcılar elastikiyetleriyle dikkat çekerler.
Sıvı yapıdaki kimyasal maddenin bir emülgatör yardımıyla baÅŸka sıvı kimyasal madde içinde dağılması iÅŸlemi.
Çok düÅŸük viskoziteli bir sıvının, katı bir yüzeyin içine derinliklerine iÅŸlemesi, girmesidir. Bu sayede kapiler boÅŸluklar ve porlar dolabilir. Kendinden sonra gelebilecek uygulamaya iyi aderans oluÅŸturur ve yüzeyin mukavemetini arttırır.
Genellikle yüksek parlaklıkta ama düÅŸük parlaklık derecelerinde de olabilen; örneÄŸin mat enameller, düzgün yüzey oluÅŸturma yeteneÄŸiyle karakterize edilmiÅŸ son kat boyadır.
Boyanın sürekli kuru film tabakası oluÅŸturma kabiliyeti. Bu proses, su veya solventlerin buharlaÅŸması ve baÄŸlayıcı parçalarının birleÅŸmesi sonucu oluÅŸur. Sürekli kuru film suyu iter.
Pigmentlerin boÅŸluklarını doldurup genleÅŸtiren titanyum dioksitten daha ucuz içeriktir. GenleÅŸtirici pigmentsiz kullanılamaz. Yaygın kullanılan bazı genleÅŸtiriciler ÅŸunlardır: kaolen, kalsit ve silika.
Pigment ve baÄŸlayıcının hacmi toplamının,toplam hacme bölümü. Yüzde(%) olarak ifade edilir. Yüksek hacim katıları, daha kalın kuru film tabakası, ileri örtücülük ve yüksek dayanıklılık demektir.
Yüksek basınçla bir delikten, kuvvet uygulayarak boyanın atomizasyonu prosesi. Özellikle boya önceden ısıtıldığında, solventlerin buharlaÅŸması ile yol almasının efektidir.
İnceltici ve baÄŸlayıcı beraber, boyanın nakil vasıtasını oluÅŸtururlar. Su, akrilik esaslı boya boyalarda kullanılan, boya kurudukça buharlaÅŸan, düzgün boya uygulamasına olanak saÄŸlayan incelticilerdir. YaÄŸlı boyaların incelticileri ise turpentin veya alkol(ispirto)dür.
Nemli iklimlerde çok karşılaşılan bir problem olan küfe sebep kimyasal.
Genellikle ısı veya nemin sebep olduÄŸu, boyanın üzerindeki oyuklar, kubbe ÅŸeklindeki formülasyonlar. Solvent tamamen uçmadan önce; yüzeyi kuruyan boya filminde solventin hapis olması sonucunda da oluÅŸabilir.
Varlığı, kimyasal reaksiyonun hızını arttırır. Bazı durumlarda katalizör, emilmeden ve yeniden oluÅŸmadan fonksiyon gösterir. DiÄŸer durumlarda ise reaksiyona hiç girmemiÅŸ gibi gözükür ve yüzey karakterlerinin yetkisiyle fonksiyon gösterir. Negatif katalizör ise (inhibitör) kimyasal reaksiyonu yavaÅŸlatır.
Boyanın akmaya karşı direnci. Yüksek kıvamlı boya yavaÅŸ akar; az kıvamlı boya çabuk akar.
Düzgün yuvarlak, doÄŸal veya sentetik, inorganik veya organik, çözünmeyen dağılmış parçalar (toz). Bu parçalar, boya sıvısının içinde dağılarak, boyaya renk vermenin yanında, opaklık, katılık, dayanıklılık ve korozyona dayanıklılık gibi boyanın temel özelliklerini de geliÅŸtirirler. Bu terim beyaz veya renkli pigmentler ile birlikte genleÅŸtiricilerde içerirdi. Pigment olan tozlar ve boyalar arasındaki fark genel olarak çözünürlüÄŸün temelinde incelenmektedir. Kullanım esnasında, pigmentler, çözünme yen ve madde içerisinde dağılan, boyalar ise çözünebilir veya solüsyon halinde bulunan malzemelerdir.
Reaktif yapıdaki çifte baÄŸlar içeren aynı veya farklı monomerlerin ısı, ışık veya katalizörler yardımıyla oluÅŸturdukları farklı yapılardaki kimyasal bileÅŸikler iÅŸlemidir. EÄŸer bir polimer yapı yalnız bir cins monomerden oluÅŸmuÅŸsa HOMOPOLİMER; iki, üç... gibi farklı cins monomerlerden oluÅŸmuÅŸsa KOPOLİMER adı verilir.
Vinil asetat ve bir katalizörün polimerizasyonu sonucu türetilen renksiz, termoplastik, suda çözünebilir, reçinemsi yüksek polimerdir. Genellikle, düÅŸük kaliteli su-bazlı kaplamalarda akrilik esaslı boya baÄŸlayıcı olarak kullanılır. Bunun yanında yapıştırıcılar, tekstil, empregnasyon alanlarında da kullanılan bir reçinedir.
Pigment hacminin,kaplamadaki toplam uçucu olmayan maddelere(örn., pigment ve baÄŸlayıcı) oranı. Bu oran genellikle yüzde (%) olarak ifade edilir.
DoÄŸal veya sentetik ÅŸeffaf ve eriyen ürünlerin büyük bir bölümüne verilen ad. Farklı renklerde bulunabilirler. Yüksek molekül ağırlığına sahip sentetik reçineler polimer olarak etki ederler.
Belirsiz veya çok büyük molekül ağırlığı olan,strese maruz kaldığında akışkanlık kazanan,yumuÅŸama ve erime aralığı bulunan ve konkoidal kırılan katı,yarı katı,sahte(psödomer) katılardır.
Genellikle bu terim kaplama ve plastiklerde temel materyal olan her hangi bir polimerin yerine kullanılır.
Boyanın orijinal rengini koruma ve solmaya karşı dayanma yeteneğidir.
Işık veya sıcaklığa maruz kalan boyanın renginin açılması.
Boyanın ÅŸeritler veya yapraklar halinde yüzeyden ayrılması. Tabakalar halinde kalkmaya benzer olarak aderans kaybı sonucu oluÅŸur.
Aderans veya elastikiyet kaybı sonucu boyanın parçalar halinde yüzeyden ayrılması.
Boyanın, içinde pigmentin dağıldığı sıvı kısmı. BaÄŸlayıcı ve tinerin birleÅŸiminden oluÅŸur.
Hava koÅŸullarının bozucu etkilerinin baÄŸlayıcı ortamını ayırarak sebep olduÄŸu boya film yüzeyi üzerindeki kolay ufalanabilir toz oluÅŸumu. Boya filminin tebeÅŸiri, pigmentin seçimi ve konsantrasyonundan etkilenebilir. BaÄŸlayıcı ortamının seçimi de etkili olabilir.
Boyalar, plastikler ve kauçuklarda esas pigment olarak kullanılan, yüksek opaklıkta, tebeÅŸirsiz açık beyaz renkte pigmenttir. Mineral ilmenit veya tabi titan dioksit madeni cevherinden elde edilir.
Yüzey kaplamalarının, taÅŸ, tuÄŸla, sıva veya harç, üzerinde genellikle beyaz, çözünebilir tuzların birikerek kabuklanması. Nemin harç veya komÅŸu çimentonun içinden sızan tuz veya serbest alkaliler bu probleme yol açarlar.
Standard test sonuçları altında buharlaÅŸan karbon bileÅŸikleri. Esas olarak, su hariç bütün boya solventleri UOC dir. Hükümet, olası çevre ve saÄŸlık etkilerine karşı, boyada bulunan uçucu organiklerin miktarını kısıtlamayı belirleyebilir.
Kaplamanın, fırça izleri gözükmeksizin düzgün boya filmi oluÅŸturma kabiliyeti. Çok kaliteli akrilik esaslı boya boyaların süper yayılma kabiliyeti vardır.
Zarar vermeden kuru boya filmi yüzeyinden kirin kaldırılmasına olanak verecek yıkama ÅŸekli iÅŸimizi kolaylaÅŸtırır.






